ફોક્સટેલ બાજરી – Foxtail Millet Information in Gujarati

Foxtail Millet Information in Gujarati ફોક્સટેલ બાજરી એ પર્લ બાજરી પછી વિશ્વમાં સૌથી વધુ ઉગાડવામાં આવતી બીજી બીજી પ્રજાતિ છે. ઠીક છે, બાજરીને લગતી દરેક વસ્તુ રહસ્યમય છે, ફાયદાઓથી જ, કેટલા સમય સુધી પલાળવું, કેવી રીતે રાંધવું અને કેવી રીતે સ્વાદિષ્ટ બનાવવું અને ફોક્સટેલ બાજરી પણ તેનો અપવાદ નથી.

આશરે 2 મીમી કદના આ નાના બીજ, પાતળા, ક્રિસ્પી હલમાં આવરી લેવામાં આવે છે, સામાન્ય રીતે આછા પીળા-ભુરો, કાટવાળું કાળા ગોમાં વૈજ્ઞાનિક નામ સેટારિયા ઇટાલિકા સાથે ઉપલબ્ધ છે, તે શુષ્ક અને અર્ધ-શુષ્ક પ્રદેશોમાં ઉગાડવામાં આવતો વાર્ષિક પાક છે. ઈતિહાસકારો માને છે કે આ ધાન્યના લોટમાં રહેલું નત્રિલ દ્રવ્ય મુક્ત અનાજની ખેતી 8000 વર્ષ જૂની છે અને તેની પાસે પુરાવા છે કે તે ચીનના સિશાનમાં પીળી નદીની બાજુમાં વ્યાપકપણે ઉગાડવામાં આવ્યા હતા.

Foxtail Millet Information in Gujarati

ફોક્સટેલ બાજરી – Foxtail Millet Information in Gujarati

આપણે ભારતીયો પણ આ પોષણથી ભરપૂર બાજરીની વિવિધતાથી અજાણ નથી. તમિલનાડુના પ્રાચીન સંગમ સાહિત્યમાં, તમિલ ભાષાના જૂના ગ્રંથોમાં તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો અને તે ભગવાન મુરુગા અને તેમની પત્ની વલ્લીની પૂજા સાથે સંકળાયેલો છે. ફોક્સટેલ બાજરી આપણા દેશમાં જુદા જુદા નામો સાથે જાય છે. તે હિન્દીમાં કંગની, તેલુગુમાં કોરાલુ, તમિલમાં થિનાઈ, મલયાલમમાં થિના અને સંસ્કૃતમાં પ્રિયંગુ તરીકે ઓળખાય છે. ફોક્સટેલ બાજરી અન્ય દેશોમાં સમાન રીતે લોકપ્રિય છે. તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના સૂકા અને ઉપરના વિસ્તારોમાં વ્યાપકપણે ઉગાડવામાં આવે છે અને તે ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપમાં લોકપ્રિય થઈ રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, તેને વિવિધ નામોથી ઓળખવામાં આવે છે જેમાં ચાઈનીઝ બાજરી, ફોક્સટેલ બ્રિસ્ટલ ગ્રાસ, ડ્વાર્ફ સેટેરિયા, ઈટાલિયન બાજરી, લાલ રાલા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

ફોક્સટેલ બાજરીનો સૂકો પાક હોવાથી તેનું વાવેતર મેના છેલ્લા સપ્તાહમાં કરવામાં આવે છે અને પાક લણવામાં 70 દિવસ જેટલો સમય લાગે છે. વાર્ષિક છોડ કે જે મજબૂત કલમ સાથે ટટ્ટાર ઉગે છે તે 150 સે.મી. સુધી પહોંચી શકે છે, જેમાં પાંદડા 40 સે.મી. સુધી લંબાય છે. તે મુખ્યત્વે આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક, તેલંગાણા, રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ, મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશ ઉપરાંત ઉત્તરપૂર્વના કેટલાક રાજ્યોમાં ઉગાડવામાં આવે છે.

ફોક્સટેલ બાજરીમાં પોષણ:

અન્ય બાજરીની જેમ ફોક્સટેલ બાજરી પોષણનું પાવરહાઉસ છે. વિટામિન B12 થી સમૃદ્ધ, આ નાના બીજ તમને પૂરતા પ્રમાણમાં પ્રોટીન, સારી ચરબી, કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને અદ્ભુત આહાર ફાઇબર સામગ્રીનો દૈનિક ડોઝ ઓફર કરી શકે છે. લાયસિન, થાઇમીન, આયર્ન અને નિયાસીનની પુષ્કળ માત્રા ઉપરાંત, તે કેલ્શિયમની પુષ્કળ માત્રા પણ પ્રદાન કરે છે.

આયુર્વેદમાં ફોક્સટેલ બાજરી:

બાજરીને આયુર્વેદમાં ત્રિનધન્ય અથવા કુધન્ય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. 14મી સદીમાં સુશેના દ્વારા લખવામાં આવેલ મહોદધી જેવા પ્રાચીન આયુર્વેદિક ગ્રંથો ફોક્સટેલ બાજરીને મીઠી અને સ્વાદમાં ત્રાંસી તરીકે વર્ણવે છે, જે વાત દોષમાં વધારો કરે છે પરંતુ પિત્ત, કફ અને રક્ત પેશીઓને લગતા દોષોને સંતુલિત કરે છે. સંપૂર્ણ લાભ મેળવવા માટે બાજરીને સારી રીતે રાંધવાની જરૂર છે, જો કે, આ ખાસ બાજરીને ક્યારેય દૂધમાં ભેળવવી જોઈએ નહીં, કારણ કે તે ગંભીર અપચોનું કારણ બની શકે છે.

ફોક્સટેલ બાજરીના સ્વાસ્થ્ય લાભો:

મજબૂત હાડકાં:

ફોક્સટેલ બાજરી આયર્ન અને કેલ્શિયમનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે જે હાડકાં અને સ્નાયુઓની તંદુરસ્તી જાળવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. આયર્નની ઉણપથી નબળા સ્નાયુઓ, એનિમિયા, સ્નાયુઓમાં વારંવાર ખેંચાણ સહિતની વિવિધ આરોગ્ય સ્થિતિઓ થઈ શકે છે. બરડ હાડકાં, બળતરા અને ઓસ્ટીયોપોરોસીસ, આર્થરાઈટીસ, સ્પોન્ડીલાઈટિસ વગેરે જેવી હાડકાં સંબંધિત અન્ય ક્રોનિક સ્થિતિઓ સામે લડવા માટે શરીરની કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા તમારા નિયમિત આહારમાં ફોક્સટેલ બાજરીનો સમાવેશ કરો.

નર્વસ સિસ્ટમને મજબૂત કરે છે:

ન્યુટ્રિશનિસ્ટ્સ વિવિધ ન્યુરોલોજીકલ ડિસઓર્ડરને દૂર રાખવા માટે ફોક્સટેલ બાજરીનું સેવન કરવાની ભારપૂર્વક ભલામણ કરે છે. વિટામિન B1 થી ભરેલું, આ નાનું ધાન્યના લોટમાં રહેલું નત્રિલ દ્રવ્ય મુક્ત અનાજ તમને દરેક રાંધેલા 100 ગ્રામમાં 0.59 મિલિગ્રામ આપે છે. આ પૌષ્ટિક અનાજ ખાવાથી અલ્ઝાઈમર, પાર્કિન્સન વગેરે જેવી વિવિધ ન્યુરોડીજનરેટિવ પરિસ્થિતિઓની પ્રગતિ ધીમી પડે છે પરંતુ ચેતાતંત્ર પર સકારાત્મક અસર પડે છે. આયર્નની વધુ માત્રા મગજને વધુ ઓક્સિજન પ્રદાન કરીને જ્ઞાનાત્મક કાર્યને ટ્રિગર કરે છે.

કાર્ડિયાક હેલ્થને વધારે છે:

સામાન્ય રીતે હૃદયની તંદુરસ્તી જાળવવા માટે બાજરો લોકપ્રિય છે. ધાન્યના લોટમાં રહેલું નત્રિલ દ્રવ્ય મુક્ત, પ્રોટીનથી ભરપૂર અને કાર્બોહાઇડ્રેટ્સથી ઓછું હોવાને કારણે, કુદરતના આ અદ્ભુત અજાયબીઓ ન્યુરોટ્રાન્સમીટર એસિટિલકોલાઇનની રચનામાં મદદ કરે છે જે હૃદયના કાર્યોને સુરક્ષિત કરવા ઉપરાંત સ્નાયુઓ અને ચેતા વચ્ચે સંદેશા સ્થાનાંતરિત કરે છે. હૃદયને વિવિધ બિમારીઓથી બચાવવા માટે તેને દરરોજ ખાઓ.

ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરે છે:

ડાયાબિટીસના દર્દીઓ સામાન્ય રીતે ચોખાના સેવનમાં ઘટાડો કરવા માટે નિરાશ કરવામાં આવે છે, કારણ કે તેમાં ઉચ્ચ કાર્બોહાઇડ્રેટ સામગ્રી છે. ફોક્સટેલ બાજરી એ ચોખાનો એકદમ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે કારણ કે તે તમને લાંબા સમય સુધી તૃપ્ત રાખે છે. યુક્તિ એ છે કે ચોખાની જગ્યાએ સારી રીતે રાંધેલી ફોક્સટેલ બાજરી ખાવી જેથી તે મધ્યાહ્ન ભૂખની પીડાને રોકવા અને ખાંડના સ્તરમાં અચાનક વધારો ટાળવા. ફોક્સટેલ બાજરીના ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ 50.8 પર છે જે તેને ઓછા ગ્લાયકેમિક ખોરાકની અંતિમ પસંદગી બનાવે છે. રક્ત શર્કરા, ગ્લાયકોસાઇલેટેડ હિમોગ્લોબિન અને લિપિડ પ્રોફાઇલના સ્તરમાં તંદુરસ્ત ઘટાડો જોવા માટે તેને દૈનિક આહારમાં શામેલ કરો.

ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડે છે:

ફોક્સટેલ બાજરીમાં લેસીથિન અને મેથિયોનાઇન સહિત એમિનો એસિડનો સારો સ્ત્રોત છે જે યકૃતમાં વધારાની ચરબી ઘટાડીને કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવામાં નિર્ણાયક સ્તરની ભૂમિકા ભજવે છે. થ્રેઓનિનની હાજરી ફેટી લીવરને અટકાવે છે, ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલના સ્તરને વધુ ઘટાડે છે.

વજન ઘટાડવાનું કારણ બને છે:

ટ્રિપ્ટોફન, એક એમિનો એસિડ, જે ફોક્સટેલ બાજરીમાં પૂરતી માત્રામાં હાજર છે, તે ભૂખની પીડાને રોકવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જો તમે પેટની આસપાસ વધુ પડતી ચરબી સામે લડતા લોકોમાંથી એક છો, તો આ સમય છે ફોક્સટેલ બાજરીનું સેવન વધારવાનો કારણ કે તે શરીરમાં ફેટી પદાર્થોના સંચયને અટકાવે છે.

પાચનને પ્રોત્સાહન આપે છે:

સુખી આંતરડા એ એકંદર આરોગ્યનો સંકેત છે. જો પાચન સંબંધી સમસ્યાઓનું વહેલી તકે ધ્યાન આપવામાં ન આવે તો તે ક્રોનિક બની શકે છે અને ગંભીર કબજિયાત, ઝાડા અથવા બાવલ સિંડ્રોમ તરફ દોરી શકે છે. ધાન્યના લોટમાં રહેલું નત્રિલ દ્રવ્ય અસહિષ્ણુતા અથવા સેલિયાક રોગ ધરાવતા લોકો માટે તે ખોરાકની અદભૂત પસંદગી છે. આંતરડાની ગતિને નિયંત્રિત કરવા અને વજન ઘટાડવા માટે તેને ભરપૂર શાકભાજી સાથે ખાઓ.

રોગપ્રતિકારક શક્તિ બનાવે છે:

આ દિવસોમાં અને રોગચાળાના સમયમાં, મજબૂત રોગપ્રતિકારક શક્તિ સિવાય બીજું કંઈ મહત્વનું નથી. વિટામિન્સ, ખનિજો અને અન્ય પોષક તત્વોનો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત, ફોક્સટેલ બાજરી સહનશક્તિ વધારે છે, તમને મજબૂત રાખે છે અને આસપાસ છૂપાયેલા વિવિધ ચેપ સામે લડવા માટે રોગપ્રતિકારક શક્તિ બનાવે છે. જો તમે તાજેતરમાં કોઈ પણ વાઈરલ કે બેક્ટેરિયલ ઈન્ફેક્શનને લીધે બીમાર પડ્યા છો, તો તેને શક્તિ પાછી મેળવવા માટે રોજિંદા આહારમાં સામેલ કરો.

Read this Article in following Languages:

Share: 10

Leave a Comment